Coco: “Op Hoog Catharijne heb je van die blanken die coûte que coûte neger willen zijn”

Vorige maand overleed op 89-jarige leeftijd de Curaçaose gitarist/bassist Julian B. Coco. Hij was de eerste Curaçaose én Nederlandse gitarist die een conservatorium diploma behaalde. Coco heeft jaren gespeeld als contrabassist bij het Utrechts Symfonie Orkest. Daarnaast studeerde hij eveneens aan het Amsterdams Conservatorium gitaar als hoofdvak. Toen hij afstudeerde was Julian de eerste abituriënt die aan een Nederlands conservatorium het solistendiploma gitaar behaalde. Een paar jaar geleden las ik dit interview met Coco en twee van zijn oud-collega’s, Wim Vink en Willy Wolf.

coco

Julian Coco, Wim Vink en Willy Wolf, alle drie inwoners van Vleuten-De Meern hebben vele jaren in het Utrechts Symphonie Orkest gespeeld. Gezamenlijk halen ze, al neuriënd, herinneringen op. Zoete herinneringen, maar ook bittere.

“Vraag niet hoe het met me gaat, neem me zoals ik ben,” zegt Julian Coco met een grijns wanneer zijn oud-collega Willy Wolf naar zijn gezondheid informeert. Beide 74-jarigen zien elkaar weer voor het eerst sinds bijna twaalf jaar en er lijkt een vonk over te springen. Wim Vonk (64) ziet het glimlachend aan. De carrière van de mannen heeft tien jaar parallel gelopen toen zij van 1968 tot 1978 gezamenlijk in het Utrechts Symphonie Orkest (USO) speelden, Coco op de contrabas, Vink op klarinet en Wolf op viool.
De herinneringen aan die tijd zijn wat donker gekleurd. Rond 1980 fuseerde het USO met het Amsterdams Philharmonisch Orkest en ging verder als Nederlands Philharmonisch Orkest.
“We hebben heus een fijne tijd gehad, maar die fusie heeft veel mensen pijn gedaan”, stellen de drie. “Het USO was een van de oudste orkesten van Nederland en had na het Concertgebouworkest misschien wel het beste gezelschap.”

Yehudi Menuhin

Dat het USO kwaliteit had bleek wel uit de grote namen die met het orkest speelden. Wolf: “We hebben gespeeld onder Roberto Benzi en David Zinman. Trouwens, ook de solisten mochten er zijn: Yehudi Menuhin, Arthur Rubinstein, Itzak Perlman, David Oistrach. Van die mannen steek je natuurlijk altijd wel wat op. Isaac Stern hebben we ook gehad.” Coco kijkt op: “Die is toch niet geweest?” Wolf: “Jawel, daar hebben we Bruch mee gespeeld.” Er schiet hem nog een naam te binnen. “André – de vader van – Rieu heeft ook nog gedirigeerd.”
Als de muziekkeuze van het orkest ter sprake wordt gebracht, antwoordt Coco besmuikt: “Ik zeg niets.” Even valt er een stilte, maar dan neemt Vink het woord. “Laat ik zeggen dat er niet altijd overeenstemming was over de muziekkeuze.” Wolf en Coco knikken instemmend. “Sommige dirigenten speelden op zeker door jarenlang de Vierde van Brahms te spelen of Petroesjka of de Vuurvogel. En dan was er weer een die liever kamermuziek had, Vivaldi en Scarlatti.” Wolf onderbreekt lachend zijn oud-collega. “Dan had jij tenminste een makkelijk seizoen.” Vink: “Het kwam voor dat ik maar zeven diensten in een jaar had. Daar baal je stevig van hoor.”

Secreet

Een vast onderdeel vormde jarenlang de tournee door Nederland en België met ‘Ein Abend in Wien’ onder leiding van Willy Boskowsky, die lange tijd met de Wiener Philharmoniker het Nieuwjaarsconcert speelde. “Een secreet”, beweren de mannen. “Een hele nare man die eigenlijk helemaal niet kon dirigeren en die bovendien Emmy Verhey een keer schandelijk te kijk heeft gezet.” IJzeren discipline verwachtte hij van de orkestleden die daar niet altijd van gediend waren. “Naar het publiek toe was het een eer om hem voor het orkest te hebben, maar hij was niet geliefd.”
De mannen herinneren zich hoe de dirigent aan het begin van de repetities met een ‘Guten Morgen’ het podium betrad en door sommigen steevast met een ‘Zo, bent u daar weer, etter’ voorzien van een gulle glimlach werd beantwoord. “De muziek was wel leuk, maar de dirigent wat minder.”

Schijnwerper

Maar voorafgaande aan de Weense avonden stonden concerten in het teken van Gaudeamus op het programma. “Om de moderne muziek onder de aandacht te brengen”, zegt Coco. De twee anderen knikken. “Je had altijd weer moeite om over te stappen op de fijnere muziek.” Dan vraagt Vink: “Weten jullie nog dat we een keer in een grote cirkel moesten staan spelen?” Coco schiet in de lach. Wolf, hoofdschuddend: “Ja zeg, iedereen moest door elkaar staan, wat een rommeltje was dat.” Vervolgens werd er midden in die wijde kring een kruk gezet met een draaitafel waarop een schijnwerper was bevestigd. De lamp scheen in het rond en degene op wie het licht scheen diende een noot te spelen. De mannen begrijpen nog steeds niet dat ze daar aan meededen. Maar ook die troep, zoals ze het noemen, kende weer leuke momenten. “Die draaitafel kende twee standen, een langzame en een snelle. Normaal gesproken stond hij op de langzame stand, maar tijdens de uitvoering had de orkestinspeciënt hem per abuis snel gezet.”

Muzikaal behang

Het hart van de drie heeft nooit bij moderne muziek gelegen. “Ik stoor mij vaak aan de muziek die altijd en overal in winkels gedraaid wordt,” zegt Coco. “Op Hoog Catharijne heb je van die blanken die coûte que coûte neger willen zijn. Boemerdeboem boemboem. Vreselijk.” En ook Vink ergert zich aan het muzikale behang: “Ik begrijp niet hoe ze het de hele dag uithouden.”
Dat jong klassiek talent tegenwoordig veel sneller de top bereikt stoort de drie echter nauwelijks. “Mensen van mijn generatie kunnen dat vaak niet hebben. Pure kinnesinne,” aldus Coco. “Het materiaal is nu veel beter en de muziek is overal verkrijgbaar,” Zegt Wolf. “Ik vind dat ze veelal gaaf en met feeling spelen.” Coco knikt. “Weet je waarom er vroeger wonderkinderen bestonden? Alleen omdat de massa traag was.”

Advertenties

Eén reactie op “Coco: “Op Hoog Catharijne heb je van die blanken die coûte que coûte neger willen zijn”

Reageren mag!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s